|
CHORZELÓW

Ślady osadnictwa z epoki brązu (1850-1750 r. p.n.e.). Podczas
prac archeologicznych odkryto tu cmentarzysko i znale-ziono
przedmioty z brązu. Wieś wzmiankowana w kronikach 1326 roku. Od
II połowy XIV wieku istniała szkoła parafialna. Chorzelów stanowił własność
rodu Mieleckich (XV—XVI wieku), Morsztynów (XVII wieku) i rodziny
Tarnowskich z Dzikowa (lata 1813 - 1944). Przez kilka wieków (do
1976 roku) istniał tu budynek, który niegdyś służył jako dom
ubogich ufundowany przez Stanisława Morsztyna. Przez Chorzelów prowadził
"Szlak Sandomierski", więc
kupcy korzystali z usług miejscowych rzemieślników, np.
bednarzy i zatrzymywali się na piwo, które tu warzono już w XVII
w. Za sprawą Tarnowskich na dworze
w Chorzelowie kwitło życie gospodarcze i kulturalne — istniała duża oficyna dworska,
parki bogate w rzadkie i egzotyczne drzewa, folwarki, stawy
rybne, dwie gorzelnie, karczma, młyn parowy, tartak, a nawet
kopalnia rudy darniowej. Z uwagi na doskonałą jakość i
odpowiednią ilość tutejszego mleka, w Cho-rzelowie została
uruchomiona jedna z pierwszych w Galicji sero-warni. W lutym 1863
roku zorganizowano oddział, który miał nieść pomoc powstańcom z
Królestwa Polskiego. W powstańczej bitwie pod Komorowem zginął
hrabia Juliusz Tarnowski z Chorze-lowa. W 1909 roku została tu
założona spółka oszczędnościowo — pożyczkowa, zwana Kasą Stefczyka.
Kościół
parafialny pw. Wszystkich
Świętych
Parafia w Chorzelowie
erygowana w II połowie XIII wieku. Przeniesiono ją do Mielca w
1526 roku. Powtórnie założono dopiero w 1854 roku. Drewniany, z XVII
wieku kościół przetrwał do czasu budowy nowej świątyni wzniesionej według pro-jektu architekta Teodora Talowskiego
w 1908 roku.
Obecny
jest neogotycki, ceglano-kamienny, trójnawowy, pseudo-bazyłikowy
z transeptem i wieżą przy fasadzie. Nad wejściem do krypty
grobo-wej — płyta kamienna z napisem łaciń-skim, herb Leliwa,
literami AD i datą 1566 rok.
Ołtarze barokowe z około 1630 roku, przerabiane,
oł-tarz główny
konsekrowany w 1637 roku, trójdzielny, ujęty ucha-mi z ornamentów okuciowych, z czterema kolumnami na coko-łach. Pole środkowe w
kształcie półkolistej arkady. Wewnątrz obraz Matki Boskiej
Chorzelowskiej z Dzieciątkiem i św. Józefem — kopia cudownego
obrazu z Dzikowa, z przełomu XVII/XVIII w. Ołtarze boczne z
obrazami z XVIII wieku, odnawiane i uzupełnia-ne.
Chrzcielnica
barokowo—klasycystyczna z pierwszej połowy XIX wieku.
Prospekt organowy z ok. 1700 r. Epitafium Wysockiego (zm. w 1834
roku) i jego siostry Tekli Wysockiej (zm. w 1839 roku) powstało z
fundacji Elżbiety z Wysockich Tarnowskiej. Kielich
klasycystyczny z ok. połowy XIX w, krzyż ołtarzowy z 1910 roku
inkrustowany marmurem kolorowym,
z rzeźbą Chrystusa z kości
słoniowej. Świecznik na paschał z I połowy XIX wieku. Trzy świeczniki
wiszące z kryształu z końca XVIII wieku.
Dzwony kościelne
należą do najstarszych zabytków tego rodzaju w Polsce. Dzwon
mniejszy o średnicy 52 cm i bar-dzo archaicznym kształcie
pochodzi z 1485 roku. Na dzwonie napis w języku łacińskim wykonany
gotycką minuskułą, a poniżej trzy reliefowe plakietki z
Ukrzyżowaniem. Drugi, nieco większy dzwon pochodzi również z
końca XV wieku.
Plebania
wzniesiona w 1855 roku, wyremontowana
w latach 1981-1984. Murowana
na rzucie wydłużonego prostokąta, otynkowana; parterowa,
częściowo podpiwniczona. Ściany zewnętrzne z podziałami
ramowymi. Dach dwuspadowy kryty dachówką. Wewnątrz zbiory
muzealne stanowiące wyposażenie dawnego kościoła oraz dokumenty
parafialne od 1637 roku. Znajdujące się na plebanii muzeum
parafialne zawiera cenne zbiory z XV-XX wieku.
Cmentarz parafialny
- kaplica neogotycka wzniesiona ok. 1850 roku - murowana, wewnątrz
obrazy z XVIII I XIX w. Nagrobek Honoraty z Aczkiewiczów
Głowackiej (zm. 1848 r.) — fundacji męża, klasycystyczny,
kamienny, w kształcie postu-mentu z płaskorzeźbą przedstawiającą
urnę nakrytą całunem.
Cmentarz
wojskowy
- mogiły z okresu I wojny światowej. W kaplicy
cmentarnej w 1997 roku wmurowano tablice pamiątkowe z listami
poległych mieszkańców Gminy Mielec w latach 1914-1945.

Kościół drewniany w Chorzelowie, rysunek
ołówkiem (ok. 1859 r.)
|